May 04 2012
Zapraszam serdecznie na debatę dotyczącą stosowania testów projekcyjnych w diagnostyce psychologicznej z udziałem prof. dr hab. Katarzyny Stemplewskiej-Żakowicz (autorki listu otwartego do uczestników akcji “Psychologia, to nauka nie czary”) oraz moim.
Miejsce debaty:
Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej w Warszawie
Zielona sala (poz. -1)
9 maja 2012 (środa)
18.00-19.30
Wstęp wolny.
Szczegółowe informacje znajdują się tutaj (link)
Mar 21 2012
Dnia 30 marca (piątek) 2012 roku odbędzie się moje spotkanie ze studentami Wydziału Prawa i Administracji Uniwersystetu Łódzkiego na temat statusu naukowego technik projekcyjnych i ich użyteczności w diagnozach sądowych. Więcej informacji o tym spotkaniu znajduje się na stronie WPiA (link). Serdecznie zapraszam.
Prezentacja ze spotkania, wraz z komentarzami znajduje się tutaj (link).
Mar 18 2012
Odnosząc się do komentarza prof. nadzw. dr hab. Katarzyny Stemplewskiej-Żakowicz i mgr Bartosza Szymczyka (2012), chcemy w pierwszym miejscu podziękować za pierwszy poważny i w znacznej mierze merytoryczny głos dotyczący przeprowadzonej przez nas akcji „Psychologia to nauka, nie czary”. Cieszy nas to, iż głoszone przez nas postulaty dotyczące stosowania rzetelnych i wiarygodnych narzędzi diagnostycznych spotkały się z poparciem ze strony całego grona naukowców podpisanych pod stanowiskiem wyżej wymienionych autorów.
Mar 03 2012
Po raz kolejny dziękuję wszystkim studentom, którzy tak licznie zechcieli ocenić moje zajęcia prowadzone w Instytucie Psychologii. Szczególnie dziękuję za dopisywane do ankiet komentarze. Dzięki nim, już wiem co muszę zmienić w prowadzonej przeze mnie “Interwencji kryzysowej”. W zajęciach z “Psychometrii” nie wiele mogę zmienić, ponieważ ilość zajęć w stosunku do materiału wymusza takie, a nie inne tempo omawiania treści. Wyniki ankiet, można znaleźć tutaj.
Feb 24 2012
Test plam atramentowych Rorschacha, to test projekcyjny stworzony w 1921 roku. Na podstawie tego testu diagnosta wnioskuje o nieświadomych treściach psychicznych, cechach osobowości i zaburzeniach psychicznych. Jednak badania naukowe wyraźnie pokazują, że test ten ma nikłą wartość diagnostyczną. W ramach akcji „Psychologia to nauka, nie czary” postanowiliśmy upowszechnić publikację materiału testowego w celu ochrony jego potencjalnych odbiorców. Jeśli wiesz, że będziesz diagnozowany do celów sądowych (przez biegłego psychologa, w Rodzinnym Ośrodku Diagnostyczno-Konsultacyjnym itp.) zapoznaj się z tymi odpowiedziami, aby uniknąć niepotrzebnych problemów.
| Tablica | Bezpieczne odpowiedzi |
|---|---|
 |
Beck: nietoperz, motyl, ćma
Piotrowski: nietoperz(53%), motyl(29%) Dana: motyl (39%) |
 |
Beck: dwoje ludzi
Piotrowski: czteronożne zwierzę (34%, ciemna plama) Dana: zwierzę: pies, słoń, niedźwiedź (50%, szary) |
 |
Beck: dwoje ludzi (szary)
Piotrowski: postaci ludzkie (72%, ciemna plama) Dana (France): człowiek (76%, szary) |
 |
Beck: ukryte zwierzę, skóra, dywan
Piotrowski: zwierzęca skóra, skórzany dywan (41%) Dana (France): zwierzęca skóra (46%) |
 |
Beck: nietoperz, motyl, ćma
Piotrowski: motyl (48%), nietoperz(40%) Dana (France): motyl (48%), nietoperz (46%) |
 |
Beck: ukryte zwierzę, skóra, dywan
Piotrowski: zwierzęca skóra, skórzany dywan (41%) Dana (France): zwierzęca skóra (46%) |
 |
Beck: ludzkie głowy lub twarze (góra)
Piotrowski: głowy kobiet lub dzieci (27%, góra) Dana (France): ludzka głowa (46%, góra) |
 |
Beck: zwierzę: nie kot lub pies (różowy)
Piotrowski: czteronożne zwierzę (94%, różowy) Dana (France): czteronożne zwierzę (93%, różowy) |
 |
Beck: człowiek (pomarańczowy)
Piotrowski: brak Dana (France): brak |
 |
Beck: krab, homar, pająk (niebieski)
Piotrowski: krab, pająk (37%, niebieski), królicza głowa (31%, jasnozielony), gąsienice, robaki, węże (28%, ciemna zieleń) Dana (France): brak |
Jak odpowiadać w trakcie testu?
W trakcie procedury testowej najlepiej korzystać z najpopularniejszych odpowiedzi zamieszczonych w tabeli powyżej. Dlaczego? Ponieważ badania wyraźnie pokazują, że osoby udzielające dłuższych wypowiedzi uzyskują bardziej patologiczne wyniki: „Jeśli, dajmy na to, jeden klient udzieli tych odpowiedzi 14, a inny 28, ten drugi ma dwukrotnie wyższą szansę udzielenia odpowiedzi o treści agresywnej (świadczącej rzekomo o agresywnych cechach osobowości) lub treści wskazującej na chorobliwą wyobraźnię (świadczącą rzekomo o depresji)” (Lilienfeld, Wood, Garb, 2002). Ilość odpowiedzi (tzw. wskaźnik R) koreluje zarówno z inteligencją (im bardziej inteligentna osoba, tym udziela więcej wypowiedzi) jak i z wieloma skalami klinicznymi (im więcej ktoś podaje odpowiedzi, tym wyniki wskazują na głębszą patologię). To niestety oznacza, że im wyższy był iloraz inteligencji badanego, tym bardziej patologiczne były jego odpowiedzi.
Dlaczego plamy Rorschacha to nie test psychologiczny?
Każdy test psychologiczny musi mieć udowodnioną rzetelność (dokładność pomiaru) oraz trafność (czy test bada to co powinien badać). Test Rorschacha nie spełnia tych kryteriów co potwierdza wiele autorytetów (więcej wypowiedzi tutaj). “Chociaż test Rorschacha był od tego czasu (poprzedniej recenzji) stosowany tysiące razy przez setki wykwalifikowanych specjalistów i choć zakładano wiele związków z dynamiką osobowości i zachowaniem, zdecydowana większość z tych założeń nigdy nie została potwierdzona empirycznie[sic!]. Co więcej, brak jest tych dowodów pomimo pojawienia się ponad 2000 publikacji na temat testu.” (Dawes, 1991). Jak stwierdza Reber (2002) w „całej tej działalności, oddaniu i fascynacji trudno jest znaleźć jakikolwiek dowód, że test Rorschacha cechuje chociaż odrobina trafności. Zwolennicy przejawiają niemal religijną żarliwość w jego obronie i ich wypowiedzi czyta się często jak dysputy teologiczne, a nie jak analizy naukowe”.
Dlaczego publikujemy materiał testowy?
Każdy psycholog jest zobowiązany do ochrony testów psychologicznych poprzez nieupublicznianie materiałów testowych. Tablice Rorschacha nie są jednak chronione prawem autorskim i są publicznie dostępne już od 1992 roku. W Internecie po raz pierwszy pojawiły się w 2009 roku na angielskiej stronie Wikipedii, gdzie umieszczone są do dnia dzisiejszego. W 2004 roku cały materiał testowy wraz ze wszystkimi informacjami dotyczącymi metod kodowania i interpretacji pojawił się w w ogólnodostępnej książce Stasiakiewicza Test Rorschacha. Upowszechniamy więc materiał, który już od lat jest dostępny szerokiemu gronu odbiorców. Co więcej, zależy nam na tym, aby psycholog korzystał z metod, które po pierwsze mają udokumentowaną wartość diagnostyczną, a po drugie nie zaszkodzą osobom badanym. Redaktor naczelny Skeptical Inquirer napisał, że Roschach „pozostaje w użyciu bardziej z tradycji niż jako dobry dowód” (Radford, 2009). Niestety jego stosowanie utrwala błędny obraz psychologa w oczach całego społeczeństwa: „Test ten jest przykładem dziwnego przekonania, które ma wiele osób, że psychologowie i psychiatrzy mogą powiedzieć coś o człowieku, czego on sam nie byłby w stanie stwierdzić, jakby posiedli tajemniczą zdolność do czytania przez zasłonę mechanizmów obronnych i gestów, nieprzezroczystą dla wszystkich poza owymi szamanami z ich procedurami testowymi” (Reber, 2002).
Więcej informacji o akcji znajduje się na stronie KSP.
BIBLIOGRAFIA
Dawes, R. M. (1991). Giving up Cherished Ideas: The Rorschach Ink Blot Test. Issues In Child Abuse Accusations, 3(4). [19.02.2012]
Lilienfeld, S. O., Wood, J. M., Garb, H. N. (2002). Status naukowy technik projekcyjnych. Kraków: Wydawnictwo UJ.
Radford, B. (2009). Rorschach Test: Discredited But Still Controversial. Live Science, 31 lipca 2009 [19.02.2012]
Reber, A. (2002). Słownik psychologii. Warszawa: Scholar.
Jan 12 2012
Za sprawą ugody sądowej Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi zamieściła na trzech tablicach informacyjnych znajdujących się w Rektoracie oświadczenie, którego treść zamieszczam poniżej. Dodatkowo zobowiązała się do pokrycia kosztów sądowych, które zmuszony byłem ponieść wnosząc sprawę do sądu. Wszystkim którzy mnie wspierali i trzymali za mnie kciuki serdecznie dziękuję.
Oct 03 2011
Nakładem wydawnictwa Scholar ukazała się książka pod tytułem “Pseudonauka. Choroba, magia czy biznes?”. W tym tomie publikują: Janusz Goćkowski, Maciej Władysław Grabski, Barbara Gujska, Kazimierz Korab, Paweł Polak, Ryszard Stachowski, Andrzej Śliwerski, Tomasz P. Terlikowski, Tomasz Witkowski. W książce tej ukazał się tekst mojego autorstwa dotyczący krytyki psychoanalitycznej teorii samobójstw. Spis treści jest dostępny na stronie Wydawnictwa Scholar.
Sep 18 2011
Dzisiaj otrzymałem wyniki ewaluacji zajęć, które prowadzę w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Łódzkiego. Wszystkim studentom, którzy zechcieli ocenić moje zajęcia serdecznie dziękuję. Cieszę się, że większość z Was chciała również zostawić komentarz do ankiety tym samym wyniki są dla mnie o wiele cenniejsze. Oceny dla każdego z przedmiotów są jak zwykle zamieszczone w dziale Ankiety.
Aug 01 2011
Dzisiaj zaktualizowałem obie listy książek. Przypominam, że na mojej liście książek o terapii poznawczo-behawioralnych znajdują się tylko te najważniejsze (pełna lista jest dostępna tutaj).
Lista książek dotycząca samobójstwa została poszerzona o 6 pozycji. Udało mi się wreszcie dołączyć klasyczną książkę Durkheima “Samobójstwo”; bardzo dobrą książkę Pileckiej “Wybrane problemy samobójstw młodzieży” oraz podręcznik “Strategie interwencji kryzysowej” wydany przez Parpę. Do listy dodałem też trzy książki, które nie zyskały mojej aprobaty. “Jak-dlaczego-kiedy rozmawiać z młodymi zagrożonymi samobójstwami” ze względu na mylący polski tytuł; materiały pokonferencyjne “Człowiek zabija sam siebie”; oraz nową książkę Jarosława Stukana, która kreuje spiskową teorię dziejów (muszę przyznać, że książka ta wielce mnie rozbawiła). Zachęcam do zapoznania się ze zmianami.
Jul 27 2011
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego wydało nową książkę pt. “Dialektyczna terapia behawioralna nastolatków z tendencjami samobójczymi”. Jest to poradnik bardzo skutecznej metody terapeutycznej z tzw. “trzeciej fali” terapii poznawczo-behawioralnej. Podręcznik godny polecenia, chociażby dlatego, że został napisany przez twórczynię tego podejścia (DBT) Marcie Linehan. Książka ta została również dodana do mojej listy książek dotyczących samobójstwa.